การปรับปรุงผลิต

เว็บไซต์ภายใต้กรม ฯ

บรรจุภัณฑ์กับเทคนิคการพิมพ์ (ตอน 3)

   จากข้อเขียนเทคนิคการพิมพ์ ในหัวขัอ รู้จักการพิมพ์ เลือกวิธีการพิมพ์ที่เหมาะสมกับบรรจุภัณฑ์ Part 1 ได้กล่าวถึงระบบการพิมพ์ที่นิยมใช้สำหรับอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑ์ มีหลักๆ 3 ระบบ (1-3) คือ ระบบการพิมพ์แม่พิมพ์พื้นนูน(Relief Printing) ระบบการพิมพ์แม่พิมพ์พื้นราบ(Plano Graphic Printing) และระบบพิมพ์แม่พิมพ์ร่องลึก (Intaglio Printing)

   ชื่อที่เรียก เป็นไปตามลักษณะของแม่พิมพ์ วิธีการพิมพ์นั้นจะแตกต่างกันออกไปตามระบบที่คิดค้นกันขึ้นมา แต่ละระบบก็มีข้อดีและข้อด้อยที่จะต้องนำมาพิจารณาตามเหตุและปัจจัยของการออกแบบและผลิตบรรจุภัณฑ์ในแต่ละผลิตภัณฑ์

   ในเรื่องนี้จะกล่าวถึงประเภทการพิมพ์ ที่ใช้ในการทำบรรจุภัณฑ์เช่นกัน แต่ไม่ได้นิยมมากเท่ากับสามประเภทแรก แต่อย่างไรก็ดี แต่ละประเภทมีข้อดีเฉพาะตัวของมัน ซึ่งทำให้นักออกแบบมีทางเลือกที่จะใช้ถ้าหากมีข้อจำกัดก็จะพอหาทางออกด้วยการเลือกระบบพิมพ์ที่เหมาะสมได้บ้าง

   4. การพิมพ์แบบดันนูนและกดร่อง (Embossing & Debossing Printing) การพิมพ์ระบบนี้เป็นการพิมพ์ที่แม่พิมพ์โลหะหรือทองเหลืองมีลักษณะนูน และเว้าที่ประกบกันพอดี เมื่อกระดาษหรือแผ่นวัสดุ ถูกกดด้วยน้ำหนักทั้งบนและล่าง จะทำให้ผิวนูนขึ้นมาตามรูปร่างของงานออกแบบ


   การดันนูนและการกดร่องนิยมทำควบคู่ไปกับการพิมพ์ระบบอื่นๆ เพื่อเพิ่มมูลค่า เพิ่มความน่าสนใจ ให้กับบรรจุภัณฑ์ หรือจะทำแบบเป็นเทคนิคเดียวก็ได้ ดูงานแปลกตาไปอีกแบบหนึ่ง

ภาพซ้าย: การดันนูน (Embossing) ภาพขวา: การกดร่อง (Debossing)

 

   5. การพิมพ์ด้วยความร้อน (Embossing & Debossing Printing) การพิมพ์ระบบนี้เป็นการพิมพ์ที่แม่พิมพ์โลหะ ผ่านกรรมวิธีการถ่ายจากต้นฉบับ บริเวณภาพเป็นผิวนูน สำหรับนำไปกดลงบนวัสดุบรรจุภัณฑ์ ผ่านแผ่น Foil โดยใช้ความร้อนที่เหมาะสม
การทำ Foil Stamping มักทำควบคู่ไปกับการพิมพ์ระบบอื่นๆ เพื่อเพิ่มมูลค่า ความหรูหรา ความน่าสนใจ ให้กับบรรจุภัณฑ์

ภาพซ้าย: แสดงกระบวนการปั๊มฟอยล์ ภาพขวา: เครื่องปั๊มฟอยล์แบบม้วนต่อเนื่อง

 

ภาพซ้าย: การปั๊มเงินบนขวดแก้ว ภาพขวา: การปั๊มทองบนถุงกระดาษ

 

   6. การพิมพ์ระบบซิลค์สกรีน (Silk Screen Printing) การพิมพ์ระบบนี้เป็นระบบที่ใช้กับวัสดุพิมพ์หลายประเภทและหลาย รูปทรง ทำโดยการปาดหมึกพิมพ์ผ่านแม่พิมพ์(บล็อก) ที่เป็นผ้าไหมชนิดพิเศษ ส่วนภาพจะเป็นช่องให้หมึกผ่านได้ ส่วนที่ไม่มีภาพจะถูกปิดด้วยสารเคลือบไวแสง
 การพิมพ์ระบบนี้ เหมาะกับงานพิมพ์สีน้อย จำนวนน้อย และพิมพ์ลงบนบรรจุภัณฑ์โดยตรง แม่พิมพ์มีราคาถูก

ภาพซ้าย: แสดงกระบวนการปั๊มฟอยล์ ภาพขวา: เครื่องปั๊มฟอยล์แบบม้วนต่อเนื่อง

 

ภาพซ้าย: พิมพ์สกรีนสีขาวบนกระดาษคร๊าฟต์ ภาพขวา: พิมพ์สกรีนสีขาวลงบนขวดแก้ว

 

   7. การพิมพ์ระบบไร้สัมผัส (Digital Printing) การพิมพ์ระบบนี้เป็นระบบการพิมพ์ที่ถ่ายโอนภาพโดยไม่มีแม่พิมพ์ อาศัยการเหนี่ยวนำด้วยกระแสไฟฟ้า และความร้อน และใช้แรงดันหมึกผ่านอากาศลงสู่ผิววัสดุโดยไม่สัมผัสกัน การพิมพ์ระบบไร้สัมผัสถือเป็นระบบใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้นมาไม่นาน ไม่เหมือนการพิมพ์ระบบหลัก ระบบนี้มีการพิมพ์หลากหลายรูปแบบ เป็นระบบที่คิดขึ้นมาให้สะดวกสบาย ไม่ใช้เวลานานในการผลิต เพราะไม่ต้องผ่านระบบแยกสีและทำแม่พิมพ์

การพิมพ์ระบบไร้สัมผัสนี้ มีกลไกทำงานหลายแบบ ที่นิยมใช้กันในปัจจุบันมี 3 ประเภท แต่ละประเภทใช้หมึกพิมพ์ที่แตกต่างกันออกไปดังนี้

   7.1 Color Laser Printing การพิมพ์ระบบนี้เป็นระบบการพิมพ์ที่ถ่ายโอนภาพ โดยการอ่านค่าจากคอมพิวเตอร์หรือโดยวิธีสแกนเหมือนเครื่องถ่ายเอกสาร และพ่นจ่ายผงหมึกลงวัสดุพิมพ์ ระบบนี้จะเกิดค่าสีเพี้ยนจากต้นฉบับในแต่ละเครื่องพิมพ์ไม่เท่ากัน ความคมชัดปานกลาง เหมาะกับงานจำนวนน้อยหรืองานทำต้นแบบ ราคาไม่สูง ชิ้นเดียวก็ทำได้

ภาพซ้าย: เครื่องพิมพ์เลเซอร์ ใช้หมึกแบบผง ภาพขวา: เครื่องพิมพ์ระบบเลเซอร์

 

   7.2 Inkjet Printing การพิมพ์ระบบนี้เป็นระบบการพิมพ์ที่ใช้ความร้อนและแรงดันพ่นหมึก CMYK เครื่องพิมพ์ระบบนี้สามารถพิมพ์ลงวัสดุหลายหลากชนิด พิมพ์ได้ทั้งเนื้อที่ขนาดเล็กและขนาดใหญ่มากๆ คุณภาพสีสด คมชัดเท่าภาพถ่าย ทำจำนวนน้อยได้ ไม่ต้องทำแม่พิมพ์ ไม่เหมาะกับฉลากที่โดนน้ำและความชื้น หรือต้องนำไปเคลือบก่อน ถึงจะกันน้ำได้ ระบบนี้ราคาต่อหน่วยอาจจะสูง ทำได้เร็ว กำลังเป็นที่นิยม

ภาพซ้าย: งานพิมพ์กล่องบรรจุภัณฑ์ด้วยระบบ Inkjet ภาพขวา: เครื่องพิมพ์ระบบ Inkjet ขนาดใหญ่

 

   7.3 Dye Sublimation Printing การพิมพ์ระบบนี้เป็นระบบการพิมพ์ที่ใช้ความร้อนจากหัวพ่นความร้อนผ่านริบบิ้นหมึก คุณภาพสีสด เนียนละเอียด คมชัด เหมาะกับการพิมพ์ภาพถ่าย หรือส่งผ่านด้วยความร้อนทำจำนวนน้อยได้ ไม่ต้องทำแม่พิมพ์

ภาพซ้าย: ริบบิ้นหมึก ภาพขวา: งานพิมพ์ระบบ ดาย ซับลิเมชั่น

 

   8. การพิมพ์ระบบลูกยาง (Pad Printing) การพิมพ์ระบบนี้เป็นการพิมพ์ที่ถ่ายงานสองมิติ ลงบนวัตถุสามมิติ เป็นการถ่ายงานแบบไม่ส่งตรง แต่จะผ่านก้อนซิลิโคนลงบนพื้นผิวที่ต้องการ

   การพิมพ์ลูกยางนี้ เหมาะสำหรับวัตถุที่มีพื้นที่ยากแก่การพิมพ์ เช่นผิวที่มีความโค้ง หรือมีขนาดเล็กมาก โดยส่วนใหญ่จะใช้จำนวนสีน้อย และงานที่ไม่ต้องมีภาพสี

ภาพซ้าย: กระบวนการพิมพ์ระบบลูกยาง (Pad Printing) ภาพขวา: การพิมพ์ระบบลูกยาง บนหมวกแข็ง

 

จะต้องมีเครื่องปาดสกรีนก่อน ปาดแบบงาน แล้วใช้ลูกยางกดไปที่แบบให้แบบติดขึ้นบนลูกยาง ก่อนนำไปกดลงบนพื้นผิวที่ต้องการ

 

   ระบบการพิมพ์ทุกประเภทที่กล่าวมานี้ จะเป็นตัวช่วยให้นักออกแบบสามารถนำไปพิจารณา เพื่อการตัดสินใจเลือกระบบพิมพ์ที่เหมาะสมกับงานต่อไป