การปรับปรุงผลิต

เว็บไซต์ภายใต้กรม ฯ

การเลือกบรรจุภัณฑ์สำหรับน้ำผลไม้

   น้ำผลไม้สามารถเสื่อมคุณภาพได้ สาเหตุสำคัญของการเสื่อมคุณภาพได้แก่ จุลินทรีย์และการเกิด ปฏิกิริยาออกซิเดชั่นที่ทำให้รสชาติและสีเปลี่ยนแปลงได้ นอกจากนี้ประเภทของบรรจุภัณฑ์ที่ไม่เหมาะสมในการบรรจุใส่น้ำผลไม้ยังอาจก่อให้เกิดปฏิกิริยาอื่นๆ ทำลายคุณภาพของน้ำผลไม้ บรรจุภัณฑ์สำหรับน้ำผลไม้จึงควรมีสมบัติเพื่อยืดอายุการเก็บรักษาของน้ำผลไม้

บรรจุภัณฑ์ที่ใช้สำหรับบรรจุน้ำผลไม้ควรมีคุณสมบัติดังนี้

   1. มีคุณสมบัติที่เข้ากันได้กับน้ำผลไม้ที่บรรจุ โดยมีการทำปฏิกิริยากับน้ำผลไม้น้อยที่สุด

   2. ช่วยป้องกันการซึมผ่านของออกซิเจน กลิ่น รสชาติ และปกป้องจากแสงแดด

   3. ช่วยรักษาอุณหภูมิของน้ำผลไม้

   4. สะดวกใช้และจัดส่ง

   5. ช่วยยืดอายุการเก็บของน้ำผลไม้

   บรรจุภัณฑ์ที่นิยมใช้บรรจุน้ำผลไม้ได้แก่ กระป๋อง ซองหรือถุง ถังโลหะหรือถังพลาสติก ขวดแก้วและขวดพลาสติก นอกจากนี้ในกรณีส่งออกยังมีการใช้ถุงบรรจุในกล่องลูกฟูกที่รู้จักกันในนามของ Bag in Boxบรรจุภัณฑ์ต้องทำหน้าที่ป้องกันให้สินค้าไม่เสื่อมคุณภาพเร็วจนเกินไป โดยปกติน้ำผลไม้จะทำปฏิกิริยากับออกซิเจนในอากาศแล้วเกิดการเปลี่ยนแปลงรสชาติ จึงจำต้องเลือกวัสดุที่สามารถป้องกันการซึมผ่านของก๊าซออกซิเจนที่วัดด้วยค่าอัตราการซึมผ่านของออกซิเจน ออกซิเจนทำปฏิกิริยาส่งผลให้น้ำผลไม้เสื่อมคุณภาพ ชนิดของวัสดุบรรจุภัณฑ์ด้านในที่อยู่ชิดติดน้ำผลไม้ น้ำหนักสินค้าและวิธีการปิดผนึกของบรรจุภัณฑ์

ปัจจัยสำคัญที่จะต้องพิจารณาในการเลือกระบบบรรจุภัณฑ์น้ำผลไม้ ประกอบด้วย

   1. กระบวนการผลิต

   2. ระบบการจัดจำหน่ายและอายุการเก็บรักษาที่ต้องการของน้ำผลไม้

   3. ส่วนผสมของน้ำผลไม้และระดับคุณภาพที่ต้องการ

   4. การป้องกันและรักษาคุณภาพของน้ำผลไม้ในระหว่างการขนส่ง การเก็บสินค้าคงคลัง และสภาวะ ณ จุดขาย

   5. การวางตำแหน่งสินค้าในตลาดขายปลีก

   6. ปริมาณบรรจุ ขนาดการบรรจุที่แตกต่างกัน พร้อมทั้งรายละเอียดการพิมพ์

   7. ระบบบรรจุที่ต้องการ เช่น เป็นการบรรจุแบบอัตโนมัติทั้งหมด หรือเป็นการทำงานร่วมกันระหว่างคนกับเครื่องจักร หรือความจำเป็นในการขยายกำลังการผลิตในอนาคต

   8. ภาพพจน์ของสินค้า และความรู้สึกของผู้บริโภคที่มีต่อสินค้าและบรรจุภัณฑ์

 

วัสดุบรรจุภัณฑ์ที่เหมาะแก่การบรรจุน้ำผลไม้ ควรมีคุณสมบัติดังนี้

   1. วัสดุที่ใช้จะต้องไม่ทำปฏิกิริยากับสินค้า พร้อมทั้งไม่มีการแยกตัวออกมาของตัวบรรจุภัณฑ์

   2. การคงสภาพทางกายภาพ เป็นคุณสมบัติจำเป็นมากในการรักษาสภาวะภายในบรรจุภัณฑ์

   3. วัสดุบรรจุภัณฑ์จะต้องป้องกันการซึมผ่านของออกซิเจน ความชื้น แสง และกลิ่น เพื่อช่วยรักษาคุณภาพของสินค้า

   4. วิธีการบรรจุ

บรรจุภัณฑ์สำหรับบรรจุน้ำผลไม้ ได้แก่

   1. ขวดแก้ว แก้วนับได้ว่าเป็นบรรจุภัณฑ์ที่เก่าแก่มากที่สุดประเภทหนึ่ง และยังเป็นที่นิยมใช้อยู่ในอุตสาหกรรมน้ำผลไม้ ขวดแก้วมีความเฉื่อยในการทำปฏิกิริยาของที่บรรจุและภาพพจน์ที่ดีดูมีคุณค่า ทำให้บรรจุภัณฑ์แก้วเหมาะสำหรับน้ำผลไม้ที่ต้องการอายุการเก็บรักษาที่ยาวนาน

   2. กระป๋อง เป็นบรรจุภัณฑ์ที่ใช้บรรจุน้ำผลไม้ที่ใช้ในการบริโภคครั้งเดียว ไม่ได้นำกลับมาบรรจุใหม่มักจะเป็นกระป๋องที่มีฝาเปิดได้ง่ายที่ปิดฝาด้านบนจะปิดเรียบร้อยมาจากโรงงานผลิตกระป๋อง เวลาบรรจุจะบรรจุจากทางก้นกระป๋อง หลังการบรรจุแล้วทำการปิดด้วยตะเข็บคู่ตรงบริเวณก้นกระป๋อง

   3. การบรรจุในถังและขวดที่ผลิตจากพลาสติก มักจะมีอายุการเก็บรักษาสั้นกว่าน้ำผลไม้ที่บรรจุในขวดแก้วหรือกระป๋อง ในแง่ของระบบบรรจุที่ใช้บรรจุภัณฑ์จากพลาสติกเหล่านี้มักใช้ระบบบรรจุเย็น ส่วนการบรรจุร้อนอาจใช้ได้กับบรรจุภัณฑ์พลาสติกแบบ PET ที่มีการพัฒนาขึ้นมาพิเศษให้ทนความร้อนโดยเฉพาะ แม้ว่าบรรจุภัณฑ์พลาสติกจะมีอายุการเก็บรักษาสั้น แต่บรรจุภัณฑ์พลาสติกจะสะดวกในการขนส่ง เพราะไม่แตกง่ายเหมือนขวดแก้ว มีน้ำหนักน้อยกว่า และโดยเฉลี่ยบรรจุภัณฑ์พลาสติกจะมีราคาต่อหน่วยต่ำกว่าขวดแก้ว การเลือกบรรจุภัณฑ์พลาสติกให้เหมาะสมกับระบบบรรจุเป็นสิ่งที่คำนึงถึงด้วย เนื่องจากพลาสติกบางประเภทไม่สามารถคงรูปเมื่อได้รับแรงกด หรือถ้าเป็นการบรรจุร้อนแล้วมาปล่อยให้เย็น อาจทำให้รูปทรงของบรรจุภัณฑ์เสียหายได้ เนื่องจากผิวของบรรจุภัณฑ์ขวดพลาสติกบางเกินไป หรือรูปทรงที่ออกแบบไม่เหมาะสม

   . การบรรจุในกล่องกระดาษแข็ง ในรูปทรงของฝาแบบหน้าจั่วหรือแบบอิฐ เริ่มใช้ในการบรรจุภัณฑ์นมกล่อง โครงสร้างของบรรจุภัณฑ์กล่องที่ใช้ในการบรรจุน้ำผลไม้ได้ทำการปรับเปลี่ยนจากกล่องที่ใช้บรรจุนม เนื่องจากสภาพความเป็นกรดของน้ำผลไม้

 

กล่องกระดาษแบบฝาหน้าจั่ว (Gable Top carton) กล่องกระดาษแบบอิฐ (brick carton)

ที่มา http://www.google.co.th/imglanding?q=Gable+Top&um=1&hl=th&sa=G&rls=com.microsoft:en-us:IE