การขายและการตลาด

เว็บไซต์ภายใต้กรม ฯ

วัฒนธรรมกำหนดรูปแบบของที่ระลึก (ตอนที่ 2)

    พื้นที่ในภาคกลาง ส่วนใหญ่เป็นที่ราบ ที่เกิดจากการทับถมดินตะกอนของแม่นำ การตั้งถิ่นฐานของผู้คนในภาคกลางและการอยู่อาศัยจะพึ่งพิงกับสายน้ำเป็นหลัก การตั้งถิ่นฐานก็จะอยู่บริเวณที่ใกล้น้ำ ไม่ว่าจะเป็นการพายเรือเพื่อขายสินนค้า เกิดเป็นตลาดน้ำ หรือการอยู่อาศัยบนเรือนแพ เป็นต้น ภาคกลางนับเป็นภาคที่มีประชาการสูงสุด พื้นที่โดยรวมอันเป็นที่ตั้งของจังหวัดก็มีอยู่มากกว่าภูมิภาคอื่นๆ ใช้ภาษากลางในการสื่อความหมายซึ่งกันและกัน วัฒนธรรมไทยท้องถิ่นภาคกลาง ประกอบไปด้วยประชาชนที่มีอาชีพทำนา การตั้งถิ่นฐานจะหนาแน่นบริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำ มีวิถีชีวิตเป็นแบบชาวนาไทย คือ การรักพวกพ้อง พึ่งพาอาศัยกัน มีความเชื่อ และเคารพบุคคลสำคัญผู้ล่วงลับไปแล้ว มีการใช้เครื่องปั้นดินเผาตามชุมชนและหมู่บ้านในชนบท การละเล่นพื้นบ้านที่เป็นลักษณะเด่น ได้แก่ มังคละรำเต้น เต้นกำรำเคียว เพลงปรบไก่ เพลงลำตัด เป็นต้น

    ภาคกลางเป็นภูมิภาคที่มีดินและน้ำอุดมสมบูรณ์ จึงเป็นแหล่งปลูกข้าวที่สำคัญของประเทศ และมีอาหารการกินที่อุดมสมบูรณ์ ทั้งพืช ผักและสัตว์ต่างๆ คนภาคกลางนิยมรับประทานข้าวเจ้าเป็นอาหารหลัก ในอดีตกับข้าวที่เป็นที่นิยมของคนภาคกลาง ต้องมีเกือบทุกมื้ออาหาร คือ น้ำพริกประเภทต่างๆ เช่น น้ำพริก เผา น้ำพริกกะปิ น้ำพริกปลาย่าง รับประทานกับผักนานาชนิดที่หาได้ในท้องถิ่นและนิยมปรุงรสอาหารด้วยน้ำ ปลา ในขณะที่ผู้คนทางภาคอีสานที่นิยมใช้น้ำปลาร้าในการปรุงอาหาร

    คนไทยภาคกลางบริโภคข้าวเจ้าเป็นหลัก การรับประทานอาหาร ในแต่ละมื้อจะจัดเป็นสำรับ มีกับข้าวหลายอย่าง รสชาดอาหารภาค กลางมีการผสมผสานของหลากหลายรสชาติ ทั้งรสเปรี้ยว หวาน เค็ม เผ็ด เอกลักษณ์ของรสชาติอาหาร ไม่ได้เกิดจากเครื่องปรุงเพียงอย่างเดียว เช่น รสเปรี้ยวที่ใช้ปรุงอาหาร อาจได้ทั้งจากมะนาว มะขาม มะกรูด ตะลิงปลิง ส้มแขก และผลไม้ที่ให้รสเปรี้ยวบางชนิด เช่น มะดัน มะม่วง เป็นต้น การใช้เครื่องปรุงรสเปรี้ยวที่แตกต่างกัน จึงทำให้เกิดความหลากหลายใช้ชนิดของอาหารไทยภาคกลาง เช่น ต้มยำ ใช้มะนาวเพื่อให้รสเปรี้ยว แต่ต้มโคล้ง ใช้น้ำมะขามเปียกเพื่อให้รสเปรี้ยวแทน นอกจากนั้นยังมีรสเค็ม ที่ได้จากน้ำปลา กะปิ รสขม ที่ได้จากพืชชนิดต่างๆ เช่น มะระ เป็นต้น และความจัดจ้านของรสเผ็ด ที่ได้จากพริก พริกไทย และเครื่องเทศ อาหารภาคกลางจึงเป็นอาหารที่ให้รสชาติแบบครบทุกรส มีเสน่ห์ของความกลมกล่อม ไม่ได้จัดจ้านแบบอาหารใต้ หรือละมุนแบบอาหารเหนือ จึงทำให้เมนูอาหารไทยที่ชาวต่างชาติส่วนใหญ่รู้จักและนิยมบริโภคล้วนแล้วแต่เป็นอาหารจากภาคกลางทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็น ต้มยำกุ้ง แกงเขียวหวาน ผัดไทย พะแนง เป็นต้น อาหารภาคกลางมีความโดดเด่นเป็นพิเศษมากกว่าอาหารภาคอื่น

เครดิตภาพ Pixabay.com ซ้าย: อาหารไทยพัฒนาให้ถูกปากชาวต่างชาติ, ขวา: ผลไม้ไทยเสริฟคู่อาหารเช้าแบบฝรั่ง

 

    ซึ่งวัฒนธรรมทางด้านอาหารการกินของคนในภาคกลางนี้ นอกจากได้พัฒนาขึ้นมาเป็นเมนูอาหารที่ถูกปากชาวต่างชาติแล้ว ยังมีการพัฒนาในแบบของอาหารฟิวชั่นที่เป็นเมนูลูกผสมเกิดขึ้นจากการรวมตัวกัน หรือการผสมผสานระหว่างวัตถุดิบและสไตล์การปรุงจากสองวัฒนธรรมหรือมากกว่านั้น เช่น สปาเก็ตตี้ปลาเค็ม สปาเก็ตตี้แหนม ซูชิฟัวกราส์ ทาโก้เกาหลี พิซซ่าผัดไทย ฯลฯ ดังนั้นจึงเป็นไปได้ที่นักบริโภคแนวอนุรักษ์นิยมบางท่านที่ยึดมั่นกับกรรมวิธีการปรุงและเครื่องปรุงที่ถูกต้องตามสูตรอาหารของบรรพบุรุษอาจไม่สบอารมณ์เท่าไหร่นัก แต่ปัจจุบันมีเชฟร้านอาหารหลายร้านทำเมนูฟิวชั่นออกมาได้เก๋ไก๋และอร่อยล้ำไม่แพ้อาหารต้นฉบับเลยทีเดียว

    อาหารฟิวชั่นนี้ไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้นอย่างที่หลายคนคิด เพราะมีหลักฐานชี้ชัดว่ามนุษย์มีการผสมผสานดัดแปลงเมนูกันมาหลายร้อยปีแล้ว เมนูฟิวชั่นเก่าแก่ที่รู้จักกันดีอย่างสปาเก็ตตี้ คงไม่เกิดขึ้นถ้าชาวอิตาเลียนไม่บังเอิญไปเห็นก๋วยเตี๋ยวของชาวจีนเข้า และแซนด์วิชเวียดนามหรือบั๋นหมี่ ซึ่งทำจากขนมปังบาแก็ตยัดไส้หมูยอ แฮม ผักดองและผักชี ก็ถือกำเนิดขึ้นเมื่อครั้งที่ฝรั่งเศสบุกเวียดนาม แม้กระทั่งแกงเผ็ดเป็ดย่างของไทยเราเองก็เกิดขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยา โดยเป็นลูกผสมระหว่างแกงเผ็ดไทยกับเป็ดย่างของจีน แถมยังมีการใส่องุ่นจากเปอร์เซียเข้าไปด้วย

    นอกจากนี้แล้ว ด้วยเทคโนโลยีทางการอาหารในปัจจุบัน ได้ช่วยทำให้เมนูอาหารขึ้นชื่อของร้านอาหารต่างๆ ในแหล่งท่องเที่ยว สามารถนำไปปรุงทานเองได้ หรือได้มีการจัดทำและผ่านกรรมวิธีให้สามารถเก็บรักษาได้ยาวนาน อยู่ในรูปแบบของอาหารแช่แข็ง บรรจุในบรรจุภัณฑ์แบบสุญญากาศ ทำเป็นน้ำปรุงรสสำเร็จรูป หรือทำในรูปแบบผง เป็นต้น ซึ่งเป็นของฝากที่ถูกใจผู้รับเป็นอย่างยิ่ง

    ตัวอย่างของรูปแบบของผลิตภัณฑ์ที่ระลึก ที่เป็นที่นิยมของนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ ได้รับการพัฒนาผ่านวัฒนธรรมด้านอาหารการกิน มีอยู่มากมาย อาทิเช่น

ซ้าย: เครดิตภาพ www.easycookingmenu.com(เมนูอาหารฟิวชั่น เผือกหิมะ), ขวา: เครดิตภาพ Pixabay.com(ข้าวหอมมะลิหุงดอกอัญชันกับไข่กุ้งญี่ปุ่น)

 

    รูปแบบของผลิตภัณฑ์ที่ระลึกที่พัฒนาขึ้นผ่านวัฒนธรรมด้านอาหารการกินนี้ อาจเรียกได้ว่าเป็นการพัฒนาในทุกมิติ ทั้งในเรื่องของการเลือกใช้วัตถุดิบ เช่น ห่อหมกปลาแซลมอน แกงเขียวหวานปลาแซลมอน เรื่องของประโยชน์ใช้สอย เช่นเดิมเป็นอาหารคาวที่กินเป็นกับข้าว ก็นำมาต่อยอดให้เป็นอาหารว่าง เช่นข้าวตังรสลาบ หรือแม้แต่การนำเอาแต่รสชาติของอาหารบางประเภทมาใส่ในอาหารอื่นๆที่อาจไม่เกี่ยวข้องกันเลย เช่น การคิดค้นถั่วคั่วรสต้มยำ หรือ ข้าวตังรสลาบ เป็นต้น

เครดิตภาพ Pinterest ซ้าย: แกงไตปลาผสมเนื้อปลาทูน่า, ขวา: กระยาสารทรสข้าวเหนียวมะม่วง