การขายและการตลาด

เว็บไซต์ภายใต้กรม ฯ

อัตลักษณ์สร้างอย่างไร ให้ปัง! (ตอนที่ 2)

    หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง (กระทรวงวัฒนธรรมและกระทรวงอุตสาหกรรม) ได้มีการบูรณาการที่ส่งเสริมและสนับสนุนให้นำเอา “ทุนทางวัฒนธรรม” ที่แสดงออกถึงความเป็นไทยใน 8 วิถี อันได้แก่ อาหาร การแต่งกาย ที่อยู่อาศัย ประเพณี ภาษา อาชีพ ความเชื่อ และศิลปะท้องถิ่น ซึ่งมีอยู่ในเส้นทางวัฒนธรรมทั้ง 9 เส้นทาง คือ วัฒนธรรมบ้านเชียง วัฒนธรรมทวาราวดี วัฒนธรรมศรีโคตรบูรณ์ วัฒนธรรมลพบุรี วัฒนธรรมศรีวิชัย วัฒนธรรมล้านนา วัฒนธรรมสุโขทัย วัฒนธรรมอยุธยา และวัฒนธรรมธนบุรี มาใช้เพื่อสร้างสรรค์อัตลักษณ์ให้กับผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์ ในอันที่จะสะท้อน “ความเป็นไทย (Thainess)” ให้โดดเด่น และมีความแตกต่างจากประเทศอื่นๆ ที่อยู่ในกลุ่มประเทศอาเซียน เป็นการสร้างการเติบโตอย่างยั่งยืนให้กับผลิตภัณฑ์ที่ผลิตโดยคนไทยอย่างเป็นรูปธรรม

สร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์อย่างไรให้มีอัตลักษณ์

    ในการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ให้มีอัตลักษณ์นั้น สามารถสร้างสรรค์ได้โดยเริ่มจากองค์ประกอบที่สำคัญของผลิตภัณฑ์ (Product) ซึ่งองค์ประกอบเหล่านี้ มีอาทิ

    : บรรจุภัณฑ์

    บรรจุภัณฑ์เป็นรูปลักษณ์ภายนอกของผลิตภัณฑ์ เป็นองค์ประกอบที่ใช้ห่อหุ้ม และ/หรือปกป้องผลิตภัณฑ์ ที่ดึงดูดสายตาของผู้บริโภค การสร้างสรรค์ให้ผลิตภัณฑ์มีอัตลักษณ์อันเกิดจากบรรจุภัณฑ์ จึงมีตั้งแต่การออกแบบงานกราฟิกที่อยู่บนบรรจุภัณฑ์ให้เกิดเป็นลวดลายอันเป็นอัตลักษณ์ ที่สะท้อนสัญลักษณ์บางอย่างที่เป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลาย

    จากตัวอย่าง เป็นผลิตภัณฑ์จากน้ำมันรำข้าว ที่ผลิตโดยสหกรณ์เกษตรอินทรีย์กองทุนข้าวสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ ซึ่งต้องการสื่อสารเกี่ยวกับอัตลักษณ์ที่มีความโดดเด่น ก็คือ การเป็นผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจากน้ำมันรำข้าว และการเป็นผลิตภัณฑ์ที่เป็นผลผลิตของจังหวัดสุรินทร์

    ซึ่งการเป็นผลิตภัณฑ์จากน้ำมันรำข้าว ในระบบเกษตรอินทรีย์แสดงอยู่ในคุณสมบัติ (หรือคุณประโยชน์) ที่ผลิตภัณฑ์นำเสนอนั้น อาจไม่สามารถสร้างสรรค์เพื่อสื่อสารถึงกลุ่มเป้าหมายที่ใช้ผลิตภัณฑ์ได้ไม่เด่นชัดมากนัก หากมองด้วยสายตาหรือพิจารณาจากรูปลักษณ์จากภายนอกเท่านั้น

    แต่ทว่าในการสื่อสารให้เกิดเป็นอัตลักษณ์ที่แสดงถึงการเป็นผลผลิตของจังหวัดสุรินทร์ สามารถสร้างสรรค์ผ่านการออกแบบบนบรรจุภัณฑ์ได้ โดยใช้การออกแบบภาพกราฟิกที่สื่อสารด้วย “ช้าง” ที่ถือว่าเป็นสัญลักษณ์ของจังหวัดสุรินทร์ ซึ่งมีหลากหลายท่วงท่า สื่ออยู่บนฉลากของบรรจุภัณฑ์ เมื่อผลิตภัณฑ์ถูกวางบนชั้นวางสินค้าก็จะสามารถสื่อสารให้ผู้ซื้อทราบได้ทันทีว่าเป็นผลิตภัณฑ์จากจังหวัดสุรินทร์

เครดิตภาพ เฟซบุ๊กเพจ Nalinee Design

 

    : คุณประโยชน์ในการใช้สอย

    การสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ให้มีอัตลักษณ์ โดยเฉพาะอัตลักษณ์ที่เกิดจากทุนทางวัฒนธรรม มาทำให้เกิดความโดดเด่นในด้านคุณประโยชน์ใช้สอยนั้น ควรสร้างสรรค์ผ่านองค์ประกอบหน่วยย่อยของผลิตภัณฑ์ อันได้แก่

      - รูปทรง (form)

      - ประโยชน์ใช้สอย (function)

      - คุณค่าทั้งที่เป็นรูปธรรมและนามธรรม (value)

      - แนวโน้มด้านการออกแบบ ที่สอดคล้องสัมพันธ์กับกระแสการออกแบบโลก (design trends)

      - ความเป็นไปได้ในการผลิต (production)

      ซึ่งจากองค์ประกอบหน่วยย่อยทั้งหมดนี้ อาจเลือกใช้บางองค์ประกอบหรือทั้งหมดก็ได้ ทั้งนี้ก็เพื่อให้เกิดการสะท้อนผ่านตัวผลิตภัณฑ์นั้นเอง

      ตัวอย่างหนึ่งของการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ให้มีอัตลักษณ์ด้านประโยชน์ใช้สอยผ่านทางรูปทรง ก็คือ การออกแบบผลิตภัณฑ์ที่ระลึกของภูเขาไฟฟูจิ สถานที่ท่องเที่ยวอันสำคัญที่มีชื่อเสียงของประเทศญี่ปุ่น เกิดจากการนำเอารูปทรงอันมีเอกลักษณ์ของภูเขาไฟฟูจิเอง ที่มีหิมะปกคลุมที่ยอดภูเขาไฟที่เป็นภาพจดจำที่ติดตาตรึงใจนักท่องเที่ยว ดังนั้นการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์โดยทำให้เกิดอัตลักษณ์ด้านรูปทรงที่เลียนแบบรูปทรงของภูเขาไฟจึงทำให้เกิดการสื่อสารที่สร้างความจดจำได้ง่ายแม้ในครั้งแรกที่พบเห็น

      Fujisan No Teyaki Senbei: เซมเบ้ กรอบอร่อย - ขนมเซมเบ้ที่ทำออกมาเป็นรูปทรงภูเขาไฟฟูจิทำมาจากข้าวที่ย่างจนสุกอย่างพิถีพิถัน ก่อนจะทาด้วยโชยุ ทำให้เคี้ยวแล้วให้รสสัมผัสกรอบ เค็ม มัน แพ็กมาในกล่องรูปภูเขาไฟฟูจิ น่ารักน่าซื้อเป็นของฝากเพื่อบ่งบอกว่ามาถึงภูเขาไฟฟูจิแล้ว

 

      Fujiyama Cookie: อร่อยน่ารัก หลากรสชาติ – คุกกี้ภูเขาไฟฟูจิ หรือ Fujiyama cookie มีหลากสีสันเพราะว่าคุกกี้เหล่านี้ทำออกมาหลายรสชาติ ไม่ว่าจะเป็นรสวนิลา ชาเอิร์ลเกรย์ สตรอเบอร์รี่ ชาเขียวหรือช็อกโกแลต

 

 

      Fujisan Yokan: หวานอร่อยแบบดั้งเดิม – ขนมโยกังเป็นขนมญี่ปุ่นดั้งเดิมแสนอร่อย หอมหวานสไตล์โยกังที่เป็นวุ้นซึ่งทำจากถั่วแดง จากในภาพเป็นโยกังรสชาเขียวที่ภายในสอดไส้ถั่วแดงแถมยังทำเป็นรูปภูเขาไฟฟูจิสุดน่ารัก เมื่อตัดออกเป็นชิ้นพอดีคำแล้วหน้าตาน่าเอ็นดูแถมยังกินอร่อยด้วย

 

      Fujisan Melon Pan: ขนมปังภูเขาไฟฟูจิ - เมล่อนปังคือขนมปังแบบดั้งเดิมของญี่ปุ่น แต่ไม่ได้เป็นขนมปังสอดไส้เมล่อน เพราะที่จริงแล้วมันคือขนมปังอบที่ผิวด้านบนมีลายแตกคล้ายกับผิวของผลเมล่อนญี่ปุ่น อันเป็นที่มาของชื่อขนมชนิดนี้ ปกติเมล่อนปังจะถูกทำออกมาเป็นทรงกลม แต่ที่แสดงในภาพนี้เป็นเมล่อนปังรูปทรงภูเขาไฟฟูจิ รสสัมผัสกรอบนอกนุ่มใน หอมกลิ่นหวาน ๆ คล้ายเมล่อน โรยด้วยผงโกโก้รสขมด้านบนขนมปังให้ดูเหมือนยอดภูเขาไฟฟูจิ

      Fujisan Chiffon Cake: ชิ้นใหญ่จุใจ ชิฟฟอนเค้กฟูจิ – ขนมเค้กที่มีเนื้อเค้กสีน้ำตาลอ่อน รสชาติหวานนุ่มละมุนลิ้นกลิ่นวนิลา เข้ากับผงน้ำตาลสีขาวที่โรยมาเป็นหิมะบนภูเขาไฟฟูจิได้เป็นอย่างดี

 

 

      Fuji miniature Crunch Chocolate: กรุบกรอบรสช็อกโกแลต - ขนมช็อกโกแลตกรุบกรอบที่ทำเลียนแบบรูปทรงของภูเขาไฟฟูจิ โดยตัวฐานของขนมทำจากช็อกโกแลตเข้มข้นให้รสสัมผัสกรุบกรอบ ตรงส่วนยอดของขนมราดด้วยไวท์ช็อกโกแลตเลียนแบบหิมะที่มักตกลงบนยอดภูเขาไฟในหน้าหนาว

เครดิตภาพ www.chillchilljapan.com/souvenirs-about-mt-fuji/

 

    : คุณค่าของผลิตภัณฑ์

    คุณค่าของผลิตภัณฑ์ เป็นวิธีการนำเสนอผลิตภัณฑ์ที่แสดงถึงความคุ้มค่าเงิน เป็นการผลิตผลิตภัณฑ์อย่างตั้งอกตั้งใจ ผลิตภัณฑ์มีคุณภาพตามที่ระบุ ไม่เป็นผลิตภัณฑ์ที่หลอกลวง (ใช้แล้วไม่ได้ผล) หรือแม้แต่การไม่เป็นผลิตภัณฑ์ที่ขายเกินราคา ฯ

    : บุคลิกภาพของผลิตภัณฑ์

    บุคลิกภาพของผลิตภัณฑ์ สามารถสร้างสรรค์ให้มีการแสดงออกได้หลากหลาย โดยให้เปรียบเทียบคล้ายกับเป็นบุคคลคนหนึ่งที่มีบุคลิกภาพบางอย่างที่ปรากฎสู่สายตาของผู้ดู/ผู้ซื้อ ผลิตภัณฑ์หนึ่งๆ สามารถกำหนดบุคลิกภาพอย่างเช่น บุคลิกภาพในแบบโบราณ บุคลิกภาพแบบร่วมสมัย บุคลิกภาพที่ทันสมัย บุคลิกภาพสวยเด่น บุคลิกภาพเรียบร้อย บุคลิกภาพแบบสวยหวาน บุคลิกภาพแบบเข้มแข็ง เป็นต้น

    จากตัวอย่าง เป็นการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ด้วยการพัฒนาอัตลักษณ์ทั้งในส่วนที่เป็นผลิตภัณฑ์ (น้ำมันหอมระเหย) และฉลาก (บรรจุภัณฑ์) ด้วยการกำหนดให้มีบุคลิกของสาวชาวเกาะเป็นตัวแทนในแต่ละกลิ่นหอมของน้ำมันหอมระเหย ซึ่งในบุคลิกของสาวชาวเกาะนี้ มีกลิ่นอายของความเป็นพื้นถิ่นร่วมกับความร่วมสมัยที่สะท้อนผ่านออกมาทางบรรจุภัณฑ์และกลิ่นของผลิตภัณฑ์

เครดิตภาพ เฟซบุ๊กเพจ Nalinee Design

    ดังนั้น การสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ให้มีอัตลักษณ์ ด้วยการพิจารณาองค์ประกอบย่อยของผลิตภัณฑ์ ไม่ว่าจะเป็น บรรจุภัณฑ์ คุณประโยชน์ในการใช้สอย คุณค่าของผลิตภัณฑ์ และบุคลิกภาพของผลิตภัณฑ์ โดยเลือกเอาอัตลักษณ์ที่เป็นทุนทางวัฒนธรรมมาผสามผสานอย่างลงตัว ก็จะช่วยให้ผลิตภัณฑ์ที่สร้างสรรค์ขึ้นสามารถสะท้อนความเป็นพื้นถิ่นของวัฒนธรรมนั้นๆได้