การขายและการตลาด

เว็บไซต์ภายใต้กรม ฯ

การวางแผนการตลาด

   ก่อนที่ผู้ประกอบการจะเริ่มวางแผนการตลาด ผู้ประกอบการควรเข้าใจก่อนว่า ความต้องการผู้บริโภคในยุคปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ไปตามรูปแบบการดำรงชีวิต เทคโนโลยี สังคม วัฒนธรรม และสภาพเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลงไป สำหรับผู้ประกอบการรายใดที่สามารถวางแผนกลยุทธ์ให้สอดคล้อง และรวดเร็วทันกับความต้องการของผู้บริโภคย่อมเป็นผู้ได้เปรียบ ในการช่วงชิงและครอบครองพื้นที่การตลาดได้มากขึ้น

ข้อคำนึงก่อนการวางแผนตลาด

   • สภาพความเป็นอยู่ในสังคมเปลี่ยนแปลงไป ผู้คนในสังคมมีปฏิสัมพันธ์กันน้อยลง คนทำงานมีความเครียดสูงขึ้น ต้องการความสะดวกสบาย ความรวดเร็ว ความเพลิดเพลิน และการพักผ่อนหย่อนใจ ดังนั้นสินค้าหรือบริการที่หาซื้อได้ง่าย สะดวก รวดเร็ว และกลุ่มสินค้าหรือบริการเพื่อความผ่อนคลายจะได้ความนิยมมากขึ้น

   • ผู้บริโภคมีการระดับศึกษามากขึ้น และสามารถเข้าถึงข้อมูลข่าวสารได้ง่ายมากขึ้น ทำให้มีการหาข้อมูลทั้งในด้านราคา และคุณภาพของสินค้าและบริการมาเปรียบเทียบก่อนการตัดสินใจซื้อ รวมถึงมีการสอบถามความคิดเห็นจากเพื่อนฝูงหรือผู้คนในสังคมออนไลน์ ที่มีประสบการณ์ในการใช้งานสินค้าที่ตนเองสนใจก่อน เพื่อมาใช้เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจซื้อ

   • พฤติกรรมผู้บริโภคที่ใจร้อน ไม่ชอบการรอคอย ต้องการความสะดวก รวดเร็ว ทันใจ สินค้าหรือบริการที่มีขั้นตอนยุ่งยาก ต้องรอคอยนาน จะทำให้ผู้บริโภคเบื่อหน่ายหันไปใช้สินค้าหรือบริการของผู้ที่ให้บริการได้รวดเร็ว และสะดวกสบายกว่า

   • ผู้บริโภคยุคใหม่มีพฤติกรรมเบื่อง่าย ไม่ชอบความซ้ำซาก จำเจ ต้องการความแปลกใหม่ และมีความคาดหวังการเปลี่ยนแปลงใหม่ๆจากผู้ผลิตอยู่เสมอ ทำให้ผู้ผลิตจะต้องมีการปรับปรุงและพัฒนาผลิตภัณฑ์ (R&D) อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ลูกค้ามีความรู้สึกว่า ได้ใช้สินค้าที่ทันสมัยอยู่ตลอดเวลา ซึ่งจะเห็นได้จากระยะเวลาการออกสินค้ารุ่นใหม่ของผู้ผลิตสมาร์ทโฟนจะมีรอบเวลาที่สั้นลง

   • การวางแผนการตลาดต้องมีความยืดหยุ่น คล่องตัว สามารถปรับตัวให้ทันกับกระแสการเปลี่ยนปลงของสังคม ต้องค้นหาจุดเด่นขององค์กรและผลิตภัณฑ์ของตนเองให้พบแล้วประกาศให้ชัดเจน เพื่อให้สังคมผู้บริโภครับรู้ และสร้างเป็นภาพจำในใจของผู้บริโภค

   • แผนกลยุทธ์การตลาด ทุกแผนล้วนแต่มีค่าใช้จ่ายทางการเงินทั้งสิ้น ผู้ประกอบการควรวางแผนกลยุทธ์ไว้หลายๆแนวทาง และเลือกกลยุทธ์การตลาดที่มีความคุ้มค่าในการใช้จ่ายเงินมากที่สุด

   • ให้ความสำคัญกับการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับลูกค้า (Customer relationship management ; CRM) เพราะจะทำให้ลูกค้าเกิดความผูกพันและมีความจงรักภัคดีต่อสินค้าหรือองค์กร เพื่อเป็นการรักษาลูกค้าเดิมของกิจการไว้ ซึ่งค่าใช้จ่ายในการรักษาลูกค้าเดิมจะต่ำกว่าค่าใช้จ่ายในการหาลูกค้าใหม่ถึง 5 เท่า

   การจัดทำแผนการตลาดที่ดีนั้น จะต้องมีการเตรียมการ และวางแผนการอย่างเป็นขั้นตอน เพื่อให้สามารถวางแผนการตลาดเชิงกลยุทธ์ออกมา อย่างสอดคล้องกับสภาพแวดล้อมต่างๆ ทั้งภายนอกและภายในองค์กร การวางแผนการตลาดที่ผ่านการกลั่นกรองมาอย่างดีแล้ว จะส่งผลต่อการดำเนินธุรกิจและผลประกอบการของกิจการได้เป็นอย่างดี ในการจัดทำแผนการตลาด เมื่อกำหนดวัตถุประสงค์การตลาดได้แล้ว ผู้ประกอบการจะต้องจัดทำแผนการตลาดเชิงกลยุทธ์ที่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ มี 5 ขั้นตอนดังต่อนี้

     1. ขั้นตอนเตรียมการ เป็นขั้นตอนที่ควรจะต้องปฏิบัติก่อนการลงมือทำแผนการตลาด โดยการรวบรวมข้อมูลภายในองค์กรในด้านบุคลากร และทรัพยากรต่างๆ ที่จำเป็นต้องใช้ในการจัดทำแผนการตลาด รวมถึงประชุมร่วมกับผู้เกี่ยวข้องทั้งหมด เพื่อให้ทุกคนในองค์กรได้รับทราบและมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น ซึ่งจะทำให้เกิดความร่วมมือทำงานตามแผนการตลาดที่จะกำหนดขึ้น ร่วมกันวางแผนการตลาด พร้อมกับแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบในการจัดทำแผนการตลาดให้ผู้เกี่ยวข้อง อธิบายวิธีการและขั้นตอนต่างๆในการปฏิบัติให้รับทราบ เริ่มไปปฏิบัติ

     2. ขั้นตอนของการศึกษาหาข้อมูล เป็นขั้นตอนหาข้อมูลที่จำเป็นต่อการวางแผนการตลาด กิจการจะต้องรู้ข้อมูลตลาด มีข้อมูลอยู่สองประเภทที่กิจการต้องรู้ก่อนวางแผนตลาด

       • ข้อมูลภายนอก หาจากแหล่งข้อมูลต่างๆ ได้แก่ข้อมูลด้านเศรษฐกิจ การตลาด สภาพการแข่งขันในอุตสาหกรรมนี้ คู่แข่งขัน เทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง รวมถึงแนวโน้มกระแสความนิยมของผู้บริโภค

       • ข้อมูลภายในกิจการ เป็นข้อมูลที่ได้มาจากการจดบันทึกข้อมูลจากการทำงานที่ผ่านมาของกิจการเช่น การวิเคราะห์การขายแยกตามรายการผลิตภัณฑ์ ตามรายลูกค้า หรือตามพื้นที่การขาย ต้นทุนแยกตามสายผลิตภัณฑ์ รวมถึงข้อมูลการใช้จ่ายเพื่อกระตุ้นการขายที่เคยดำเนินการมา

     3. ขั้นตอนการกำหนดกลยุทธ์การตลาด กิจการควรแบ่งส่วนตลาดของธุรกิจที่ตนเองดำเนินการอยู่ออกเป็นส่วนย่อยๆ โดยเลือกวิธีการแบ่งส่วนตลาดที่เหมาะสมกับสินค้าหรือบริการของตนเอง เช่นแบ่งตามลักษณะประชากร หรือแบ่งตามพฤติกรรมการบริโภค หรือแบ่งตามภูมิศาสตร์ที่อยู่ของผู้บริโภค หรือแบ่งตามลักษณะจิตวิทยา แล้วเลือกกลุ่มลูกค้าเป้าหมายของตลาดย่อยที่คิดว่าเหมาะสมกับเราที่สุด จากนั้นทำการกำหนดวิธีการปฏิบัติที่เหมาะสมกับกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย ซึ่งจะนำไปสู่ความสำเร็จของแผนการตลาดที่วางไว้ และสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ที่กำหนด รวมถึงมีวิธีการที่จะใช้วัดผลความสำเร็จของแผนการตลาดด้วย

     4. ขั้นตอนการทำแผนการตลาดให้ชัดเจน เป็นขั้นตอนที่นำเอากลยุทธ์ต่างๆ ที่กำหนดขึ้น มาจัดทำเป็นแผนปฏิบัติการ (Action Plan) ที่แสดงรายละเอียดต่างๆทีละขั้นตอน ผู้รับผิดชอบ ช่วงเวลาในการปฏิบัติ และประมาณการค่าใช้จ่ายที่จะต้องใช้ รวมถึงเป้าหมายที่ต้องการในแต่ละกลยุทธ์ ตามตัวอย่างด้านล่าง

     5. ขั้นตอนการนำไปปฏิบัติและติดตามทบทวนแผน เมื่อจัดทำแผนการตลาดเรียบร้อยแล้ว ผู้ประกอบการจะต้องนำแผนการตลาดที่จัดทำไว้มาปฏิบัติ และจะต้องติดตามทบทวนประเมินผลจากการดำเนินงานตามแผนการตลาด และเพื่อนำผลที่เกิดขึ้นปรับปรุงในรายละเอียดปลีกย่อยให้สอดคล้องกับสถานการณ์จริง โดยอยู่ภายใต้งบประมาณและทรัพยากรต่างๆที่ได้วางแผนไว้ และเพื่อให้แผนที่วางไว้มีความทันสมัย สอดคล้องกับความเป็นจริง

   การวางแผนการตลาดจำเป็นต้องมีจุดเริ่มต้น และวิธีการดำเนินการไปสู่จุดสิ้นสุดอย่างเป็นขั้นตอน ที่เรียกว่ากระบวนการ หากวางแผนการตลาดโดยไม่คำนึงถึงกระบวนการเหล่านี้ จะทำให้การจัดทำแผนการตลาดมีความสับสน ส่งผลให้ประสิทธิภาพของแผนการตลาดด้อยลง หรืออาจทำให้มีค่าใช้จ่ายที่สูงเกินความจำเป็น ก็จะส่งผลให้กำไรจากการดำเนินงานไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง ดังนั้นผู้ประกอบการจึงควรทำความเข้าใจในแต่ละขั้นตอนก่อนการวางแผนการตลาดให้ดี