กรณีศึกษา:

เว็บไซต์ภายใต้กรม ฯ

กรณีศึกษา : โรงงานผลิตก๋วยเตี๋ยวปรับปรุงคุณภาพสินค้าด้วยเครื่องมือคุณภาพ

    โรงงานผลิตก๋วยเตี๋ยว เป็นก๋วยเตี๋ยวสด ขายส่งให้ร้านค้าตามตลาดสดทั่วไป เป็นโรงงานขนาดเล็กมีกำลังผลิตเฉลี่ย 4 - 5 ตัน/วัน มีคนงานประมาณ 30-35 คน ทางโรงงานเป็นโรงงานแบบชาวบ้าน ที่ไม่มีห้องแล็บในการตรวจสอบหรือควบคุมคุณภาพ การผลิตยังไม่มีการจดบันทึกการผลิต มีแต่การบันทึกการใช้ข้าวและปริมาณผลผลิตที่ได้ต่อวันเท่านั้น

    ขนวนการผลิตเป็นแบบตั้งเดิมเริ่มจาก

    ทางโรงงานมีปัญหาคุณภาพสินค้าไม่สม่ำเสมอ บางวันแผ่นก๋วยเตี๋ยวที่ผลิตจะไม่ค่อยเหนียว บางวันเส้นมีสีคล้ำ บางวันลูกค้าบ่นว่ามีกลิ่นเปรี้ยวเร็วกว่าปกติ ซึ่งเจ้าของกิจการควบคุมการผลิตเอง มีประสบการณ์ที่ทำมานานกว่า 40 ปี แต่ก็ยังไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้ เจ้าของจะทดลองปรับขบวนการผลิตหรือเปลี่ยนแป้งที่ผสม ซึ่งบางครั้งปัญหาก็หายไปแต่ก็กลับมาเกิดอีก ไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างถาวร ทำให้ยอดขายลดลง เนื่องจากลูกค้าไม่เชื่อมั่นในคุณภาพสินค้า และทางโรงงานไม่อยากรับคืนสินค้า จึงผลิตให้น้อยจะได้เสียหายน้อย และจะได้ควบคุมดูแลได้อย่างใกล้ชิด

    ทางโรงงานเข้าร่วมโครงการกับภาครัฐ เพื่อปรับปรุงคุณภาพสินค้าให้มีความสม่ำเสมอ ทางที่ปรึกษาจึงได้แนะนำการใช้เครื่องมือคุณภาพในการควบคุมการผลิต โดยได้ดำเนินการดังนี้

    1. ให้ความรู้เรื่องเครื่องมือคุณภาพที่เหมาะสมกับการโรงงาน คือการจดบันทึกข้อมูลการผลิต พร้อมกำหนดช่วงควมคุมในทุกขั้นตอนการผลิต เช่นเวลาแช่ข้าว เวลานึ่ง อุณหภูมิในการนึ่ง เวลาที่ตั้งแผ่นให้แผ่นเซ็ทตัวกว่านำไปหั่นตามขนาดที่ลูกค้าต้องการ

    2. ให้มีการตรวจรับวัตถุดิบหลักคือ ข้าวสารก่อนการใช้งาน ด้วยการตรวจสอบทางกายภาพ ความสะอาด สิ่งปลอมปน และให้ทดสอบนึ่งข้าวชิม ด้วยการชั่งน้ำหนักข้าวและน้ำที่เท่ากัน และใช้เวลานึ่งเท่ากันทุกครั้ง ถือเป็นการตรวจสอบคุณภาพวัตถุดิบก่อนใช้งาน เพื่อให้ทราบว่าข้าวสารที่จะใช้ในการผลิตมีคุณภาพเนื้อสัมผัส (Texture) เป็นอย่างไร เช่นถ้าเป็นข้าวเก่า เนื้อแข็ง จะต้องใช้ผสมกับข้าวค่อนข้างใหม่ที่เนื้อนุ่ม มียางกว่า

 

    3. แนะนำให้เขียนขบวนการผลิตและกำหนดเงื่อนไขการผลิตให้ชัดเจน พนักงานต้องจดบันทึกข้อมูลการผลิตทุกรอบการผลิตลงในสมุดการทำงานของแต่ละสถานีงาน โดยเฉพาะขั้นตอนการแช่ข้าวหากแช่เวลาน้อยไปข้าวแข็ง ทำให้โม่ไม่ได้ละเอียด พนักงานจะนำกากข้าวที่เหลือจากการกรองมาโม่ซ้ำ ทำให้ข้าวได้รับความร้อนจากการโม่ซ้ำมากเกินไป เมื่อนำน้ำแป้งมาขึ้นแผ่นจะทำให้แผ่นที่ได้มีสีคล้ำ และทำให้เนื้อสัมผัสของก๋วยเตี๋ยวเหนียวน้อยลง จึงให้กำหนดเวลาแช่ข้าว 4 ชั่วโมง เวลานึ่งไม่มีการปรับเพราะรอบการหมุนของเครื่องนึ่งแผ่นคงที่ แต่ให้กำหนดอุณหภูมินึ่งที่ 95 – 98 oC เวลาตั้งกองให้แผ่นเซ็ทตัวคลายความร้อนกำหนดไว้ที่ 5-6 ชั่วโมง ทุกขั้นตอนให้มีการจดบันทึก เช่นถังแช่ข้าวที่ 1 เวลาเริ่มแช่..... เวลาแช่เสร็จ....... , เวลาเริ่มโม่......เวลาโม่เสร็จ...... , เครื่องจักรที่ 1 กองที่....เวลาตั้งกอง........เวลาเสร็จ............

    ภายหลังการดำเนินงานตามแผนตลอดเวลา 5 เดือนในโครงการพบว่าก๋วยเตี๋ยวไม่ถูกลูกค้าต่อว่าเรื่องคุณภาพอีกเลย ทางเจ้ากิจการพบว่าก๋วยเตี๋ยวเหนียวขึ้น และมีคุณภาพสม่ำเสมอมากขึ้น ทำให้กล้าไปเสนอขายให้กับลูกค้าเดิมที่เคยซื้อขายกัน ลูกค้าเดิมกลับมาซื้อทำให้ต้องเพิ่มยอดการผลิตเป็น 6 – 7 ตันต่อวัน